Vlucht naar het Westen

Peter Fechter
© Wikipedia.org

De Maiers nemen Uwe niets kwalijk. Hij was te wild, te opstandig. Hij kon het leven in de DDR niet accepteren. Hij zag op de West-Duitse tv hoe anders het leven in de Bondsrepubliek was. Dat wilde hij ook. Als er een popconcert in West-Berlijn was, probeerde hij zo dicht mogelijk in de buurt van de Muur te komen – om mee te luisteren. Daar zat de politie niet op te wachten. Uwe kwam steeds meer in de problemen. Franziska en Johannes maakten zich voortdurend zorgen. Maar ze begrepen hem wel. Over zijn vlucht had hij met niemand gesproken. Op een dag was hij weg. Zomaar. Franziska en Johannes missen hem verschrikkelijk. “Maar je gunt je kinderen altijd het beste”, zegt Johannes. “Dat had oma Martha ook met mij.”

De vlucht van Uwe heeft ook het hernieuwde contact tussen Johannes en Mattias moeilijker gemaakt. De Stasi houdt de familie nu grondig in de gaten en contacten met het Westen zijn verdacht. Tien jaar geleden, in 1975, kregen Johannes en Franziska opeens een brief van hun neef Karl, de zoon van Mattias. Hij kondigde aan samen met zijn zus op bezoek te willen komen – en voegde de daad bij het woord.

Johannes krijgt een brok in zijn keel als hij aan die ontmoeting denkt. Familie in je armen sluiten die je nooit ontmoet hebt, is een vreemde gewaarwording. Karl en zijn zus bezochten ook hun oma in Dresden, en na drie jaar volgde er weer een bezoek. Nu kwam Mattias zelf mee. Als Johannes dat verhaal aan zijn kleinzoon vertelt, worden zijn ogen altijd vochtig. Hans herinnert het zich niet meer goed. Hij was nog te klein. “Hoe was dat dan opa?” wil hij altijd weten. “Dat kan ik niet uitleggen Hänschen,” zegt Johannes dan. “Dat was zó bijzonder. We dachten dat we elkaar niets meer te vertellen hadden, dat we uit elkaar waren gegroeid. Maar je blijft familie, weet je. Het was alsof we gisteren nog samen speelden.”

Opdracht 4: vlucht naar het Westen – Kennis en analyse en portfolio-opdracht

Nadat in 1961 de Berlijnse Muur werd gebouwd, werden er vele vluchtacties naar het Westen ondernomen door Oost-Berlijners. Sommige pogingen slaagden, maar velen werden opgepakt door de Oost-Duitse politie. Ten minste 136 mensen kwamen om het leven tijdens een vluchtpoging. Bekijk bron 5.

a. Kennis en analyse: Bedenk drie redenen waarom mensen, hoewel ze de risico’s kenden, toch een poging deden naar het Westen te vluchten.


b. Portfolio-opdracht: Uwe, de zoon van Johannes en Franziska, is ook naar het Westen gevlucht. Zou jij naar het Westen zijn gevlucht als je in Oost-Berlijn leefde? Waarom wel/niet? Schrijf je antwoord op je portfolio-blad en lever dat aan het einde van dit hoofdstuk in bij je docent.